Archiwum Państwowe
w Piotrkowie Trybunalskim

Inspiracją dla wyrazu architektonicznego budynku jest skojarzenie z porządkiem i pamięcią zawartą w układzie ksiąg archiwalnych. Akta ustawione na półkach są wizualnym i symbolicznym zapisem czasu — każda oprawa, okładka, karta niesie w sobie osobną opowieść. Przekładając tę ideę na język architektury, przyjęto rytmiczny podział fasady gładkimi filarami, pomiędzy którymi zaplanowano ryflowane elewacje o zmiennej szerokości pionowych frezów przywołujących obraz kolejnych woluminów — jak gdyby budynek sam stał się regałem, strażnikiem pamięci i indywidualnych historii.

Na materiały elewacyjne wybrano lokalny kamień oraz płyty GRC, tworzywa bezpieczne, trwałe i monumentalne zarazem, które – podobnie jak archiwalne tomy – mają przetrwać próbę czasu. Ich surowa, acz plastyczna natura pozwala na głębokie tłoczenie oraz subtelne niuanse w grze światła i cienia, dzięki czemu elewacja może żyć w rytmie dnia i zmieniających się pór roku. Zmienny rozstaw pionowych ryfli stanowi symboliczny ornament budynku nawiązujący do porządku książek i akt oddany językiem abstrakcyjnych linii i rytmów. Ornament ten może być zarówno subtelny (delikatne żłobienia imitujące różne szerokości „grzbietów”), jak i bardziej ekspresyjny, zróżnicowany fakturowo, z wyraźnymi reliefami lub inskrypcjami zatopionymi w fakturze materiału. Poprzez zawarte w elewacji „znaki czasu” – zapiski, inskrypcje, odniesienia do Trybunału Koronnego czy nawiązania do historycznego kontekstu miasta – ornament staje się nośnikiem historii.

Transparentny łącznik pomiędzy kamiennymi skrzydłami gmachu stanowi konieczny kontrapunkt. Akcentuje główne wejście, jednocześnie symbolizuje otwartość na mieszkańców i użytkowników. Umieszczona za szklaną fasadą czytelnia ma budzić ciekawość i zachęcać do wejścia – podobnie rysująca się w drugim planie zieleń dziedzińca.